Kernenergie: hoe zit dat precies?

Kernenergie heeft een slechte naam gekregen, omdat veel personen een groot gevaar zien in kerncentrales. Niet zo gek na de kernrampen van Tsjernobyl en Fukushima. Toch vinden anderen het gebruik van kernenergie noodzakelijk. Omdat kernenergie weinig CO2-uitstoot oplevert, kan het namelijk een positieve bijdrage leveren aan de klimaatdoelen. In dit artikel gaan wij verder in op kernenergie, en leggen wij uit wat de voor- en nadelen zijn van kernenergie. 

Kernenergie

 

Wat is kernenergie?

Kernenergie ontstaat door het splijten van zware, onstabiele atoomkernen. In de meeste gevallen wordt er uranium gebruikt, omdat dit de zwaarste metaalsoort in de natuur is. Tijdens het splijten komt er enorm veel energie vrij, die andere uraniumatomen aanzet tot splijten. Dit heet een kettingreactie. Het splijten vindt plaats in een kernreactor, en dát is maar goed ook, want deze houdt de kettingreactie onder controle.

Tijdens het splijtingsproces komt er veel warmte vrij en deze zet water om in stoom. De werking van een kerncentrale is vergelijkbaar met dat van een traditionele elektriciteitscentrale; de stoom drijft turbines aan en zo wordt - net als bij een fietsdynamo - elektriciteit opgewekt.


 

Kernenergie milieubewust? 

Volgens de Rijksoverheid kan kernenergie bijdragen aan de klimaatdoelen. Bij het opwekken van kernenergie komt namelijk weinig tot geen CO2 vrij. Bij het bouwen van een kerncentrale en de winning van de grondstof uranium worden wel fossiele brandstoffen gebruikt, maar bij het opwekken van kernenergie niet.

Het dreigende tekort aan fossiele brandstoffen en de langzame ontwikkeling van andere duurzame energiebronnen, zoals zonne-energie en waterkracht, zorgen ervoor dat kernenergie als een goede tussenoplossing wordt gezien. Kernenergie zou in ieder geval voorlopig beter zijn voor het milieu dan steenkool en aardolie. Toch staat kernenergie in Nederland nog steeds ter discussie.


 

Kerncentrale in Nederland

In de jaren 60 werd een proefproject gestart: de bouw van de eerste echte kerncentrale in Dodewaard. Later in de jaren 70 werd de tweede kerncentrale in Borssele gebouwd en dit is in Nederland tot nu toe de enige werkende kerncentrale.

Volgens de Rijksoverheid zorgt de kerncentrale voor zo'n 4% van de verbruikte elektriciteit in Nederland. Dit zou gelijk staan aan zo'n 485 megawattuur dat jaarlijks aan het elektriciteitsnet geleverd wordt. Hoewel kerncentrales veel energie opleveren, is de kans klein dat er vóór 2030 een nieuwe kerncentrale wordt gebouwd. De bouw duurt erg lang en is veel duurder dan het installeren van windturbines of zonneparken. 


 

Radioactief afval

Na verloop van tijd raakt het uranium op. Veel atomen die dan overblijven zijn niet stabiel. Ze zenden straling en deeltjes uit, net zo lang tot ze tot rust zijn gekomen én dat kan wel duizenden jaren duren. De onrustige atomen staan beter bekend als kernafval - ofwel radioactief afval. De Nederlandse kerncentrale in Borssele levert 1 kubieke meter kernafval per jaar. 

Radioactief afval kan van alles zijn; van de bouwmaterialen uit de kerncentrale tot de opslagvaten en pijpleidingen die in contact zijn gekomen met radioactieve straling. Afhankelijk van de concentratie vormt kernafval een grote bedreiging voor de volksgezondheid. Ook is er op dit moment nog geen goede oplossing voor het afvoeren of opslaan van radioactief afval. 


 

Hoe wordt radioactief afval verwerkt en opgeslagen?

Volgens onderzoek moet radioactief afval minimaal 100.000 jaar worden opgeslagen om de radioactiviteit kwijt te raken. Ondertussen wordt gezocht naar de mogelijkheden voor een permanente opslag, bijvoorbeeld onder de aardkorst of onder de zeebodem. De wetenschap en technologie zijn nog niet zover dat het materiaal onschadelijk kan worden gemaakt, ook wel transmuteren genoemd. 

Het grootste gedeelte van het radioactief afval van uranium wordt opnieuw gebruikt als grondstof. Dit heet opwerking. De onbruikbare radioactieve resten worden gemengd met een soort stabiele glasvorm. Dit heet verglazen. Ander radioactief afval, uit bijvoorbeeld ziekenhuizen, wordt bovengronds opgeslagen en heeft na 100 jaar zijn radioactiviteit verloren. 


 

Wat zijn de gevolgen van kernafval en kernenergie?

Het gevaar van radioactief afval is afhankelijk van de straling, ook wel de dosis genoemd. Een kleine hoeveelheid hoeft niet gevaarlijk te zijn, maar een grote hoeveelheid kan schade veroorzaken aan het DNA in cellen. Op korte termijn zijn de effecten vaak niet merkbaar, want straling is dan ook niet voelbaar. Maar op lange termijn kan zich kanker of leukemie ontwikkelen. Een zeer hoge dosis kan leiden tot brandwonden en misselijkheid.

Naast dat radioactieve straling gevaarlijk is voor het milieu en voor de volksgezondheid, zijn de gevolgen van een mogelijke kernramp niet te overzien. Bovendien brengt de kracht van kernenergie bij veel mensen een angst met zich mee omdat kernenergie kan worden ingezet voor militaire doeleinden.


 

De voor- en nadelen van kernenergie

Kernenergie lijkt relatief schoon, want bij de productie van kernenergie komen nauwelijks CO2 of andere broeikasgassen vrij. De kans op een mogelijk kernongeluk wordt natuurlijk zo laag mogelijk gehouden, maar de gevolgen van een ongeval zouden niet te overzien zijn. Meer voorbeelden van voor- en nadelen van kernenergie zetten wij voor u op een rijtje:

Voordelen Nadelen
 
Uranium is relatief goedkoop.
 
Er is geen goede oplossing voor radioactief afval.
 
Bij het opwekken komt bijna geen CO2 vrij.
 
Nadelige gevolgen voor de gezondheid door een langdurig blootstelling aan hoog stralingsniveau.
 
De voorraad van uranium is groot genoeg voor de komende 100 jaar.
 
Kerncentrales kunnen worden misbruikt en kunnen worden omgebouwd tot fabrieken van kernwapens.

Aanbevolen voor u


 

Blog homepage