Ziektekostenverzekering: Toen en nu

Ziektekostenverzekering is een ander woord voor ‘zorgverzekering’. Bij veel mensen staat de zorgverzekering nog bekend onder de naam ‘ziektekostenverzekering’. Bent u dus eigenlijk op zoek naar een zorgverzekering

Ik ben op zoek naar een zorgverzekering

Ziektekostenverzekering

Het huidige zorgstelsel en de daarbij behorende termen zorgverzekering en basisverzekering bestaan sinds 2006. Voor 2006 bestonden de ziektekostenverzekering en het ziekenfonds. ‘Ziektekostenverzekering’ is de term die eigenlijk hoort bij de verplichte verzekering tegen ziektekosten die in 1941 in Nederland werd ingevoerd. De ziekenfondsen die deze verzekeringen uitvoerden bestonden al veel langer. Zo rond het jaar 1800 komen die voor het eerst in de geschiedenis voor.

Wat vergoedt de ziektekostenverzekering?

Onder een ziektekostenverzekering wordt ook wel de basisverzekering verstaan. De verplichte zorgverzekering zoals u die nu kent. In ruil voor een maandelijkse premie vergoedt deze ziektekostenverzekering uw ziektekosten. Uit de basisverzekering wordt de meest voorkomende en belangrijkste zorg vergoed, zoals huisartsenzorg, ziekenhuiszorg en medicijnen. Daarnaast dekt de ziektekostenverzekering ook:

  • Revalidatie
  • Ambulancevervoer
  • Psychologische zorg
  • Diverse hulpmiddelen
  • Tandartszorg tot 18 jaar
  • Anticonceptie tot 21 jaar
  • Stoppen met roken programma
  • Kraamzorg en verloskundige zorg
  • Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI)
  • Laboratoriumonderzoeken zoals bloed- en DNA onderzoek
  • Zorg in het buitenland (tot Nederlandse marktconforme tarieven)
  • Fysiotherapie bij sommige chronische aandoeningen (vanaf de 21e behandeling)

Ziektekostenverzekering vergelijken

Het loont om ieder jaar uw zorgverzekering of ziektekostenverzekering te vergelijken. Zo kunt u namelijk jaarlijks geld besparen op uw vaste lasten. Weet u waar u op moet letten bij het vergelijken van uw ziektekostenverzekering? Wij helpen u graag op weg.

Ziektekostenverzekering vergelijken

Ziektekostenverzekering sinds 2006 verplicht

Alle Nederlanders sluiten een verzekering voor ziektekosten af. Dit is sinds 1 januari 2006 namelijk verplicht voor iedereen vanaf 18 jaar. Omdat het verplicht is, heeft elke zorgverzekeraar een acceptatieplicht voor de basisverzekering. Dit betekent dat u bij elke zorgverzekeraar een basisverzekering kunt afsluiten. Slechts in enkele gevallen hoeft u geen zorgverzekering af te sluiten.

De allereerste ziekenfondsen

Van oorsprong kwamen de ziekenfondsen met name voor in steden. Plaatselijke medici kwamen op het idee om een soort abonnement voor zorg op te zetten. De doelgroep bestond uit mensen met een klein inkomen, die een onverwacht doktersbezoek maar moeilijk konden betalen.

Zo’n ziekenfonds was toen helemaal nog niet aan wetgeving gebonden. Vaak moest een verzekerde wachtgeld betalen, een periode waarin je wel premie betaalde maar nog geen recht had op vergoedingen. De ziekenfondsen probeerden ervoor te zorgen dat ze zoveel mogelijk gezonde mensen verzekerden. Bejaarden, chronisch zieken en zwangere vrouwen werden geweigerd

Rond 1900 waren er 543 ziekenfondsen. Samen verzekerden zij 10% van de bevolking voor ziektekosten en loonderving door ziekte.

Ziektekostenverzekering: voor het eerst verplicht

In 1941 werd de ziektekostenverzekering onder invloed van de Duitse bezetter verplicht. Duitsland kende op dat moment al een verplichte ziektekostenverzekering en zij waren bang dat het ontbreken van die plicht in Nederland voor een oneerlijke concurrentiepositie van Nederlandse arbeiders zou zorgen.

Op dat moment verzekerde het ziekenfonds uitsluitend nog tegen ziektekosten. Loonderving door ziekte werd sinds 1913 apart verzekerd. De ziektekostenverzekering dekte alleen de noodzakelijke en spoedeisende zorg, en was uitsluitend bestemd voor mensen met een laag inkomen. Mensen die wat meer verdienden konden zich vrijwillig particulier verzekeren.

Hoe de ziektekostenverzekering werkte

Het systeem achter de ziektekostenverzekering is eigenlijk nooit wezenlijk veranderd. Het bestuur achter ziekenfondsen kon in hun vroege bestaan sterk verschillen. De eersten werden opgericht door plaatselijke medici. Later, om te voorkomen dat de overheid de markt ging reguleren, ontstonden er ‘onderling bestuurde ziekenfondsen’ waar de verzekerden zelf een ziekenfonds waren gestart.

Alle ziekenfondsen gingen vroeg of laat zorg inkopen bij ziekenhuizen en dokters. De rekening voor zorg ging dan ook altijd rechtstreeks naar het ziekenfonds. De inkoop van zorg kon op verschillende manieren geregeld worden, maar het principe is hetzelfde als vandaag. De naturapolis, op dit moment de meest gangbare zorgverzekering, werkt nog steeds zo.

Doordat dokters en ziekenhuizen voor ziekenfondsen een prijs moesten rekenen die vaak onder de kostprijs lag, ontstond een duidelijke scheiding tussen ziekenfonds verzekerden en particulier verzekerden. Voor particulieren gold dan ook een hoger tarief, maar was meestal de zorg ook uitgebreider. Misschien kent u de term ‘ziekenfondsbril’ nog wel.

Einde van de ziektekostenverzekering, komst van het zorgstelsel

In 2006 werd de ziektekostenverzekering en het ziekenfonds vervangen door de zorgverzekering en de zorgverzekeringswet. De belangrijkste wijzigingen zijn van technische aard. Voor de verzekerde was naast de naam de belangrijkste verandering de nieuwe basisverzekering. Deze was nu voor iedereen –arm en rijk- verplicht. Daarnaast kregen verzekeraars een zorgplicht: voor de basisverzekering mag niemand geweigerd worden.

Iedereen betaalt nu evenveel voor de basisverzekering. Dit is een onderdeel van het solidariteitsbeginsel. Om mensen met een lager inkomen tegemoet te komen, is er wel een inkomensafhankelijke bijdrage. Zo is er toch een financiering waarin mensen met een lager inkomen net zo'n kwalitatieve zorg krijgen als mensen met een hoger inkomen.

De verzekeringsmarkt is in zijn geschiedenis enorm veranderd. Waar op het hoogtepunt bijna 650 ziekenfondsen actief waren kennen we vandaag nog maar 9 verzekeraars (koepelconcerns) die samen 26 merken op de markt brengen. Wie zegt dat zorgverzekeringen vergelijken vandaag de dag moeilijk is?